Hızla yayılan asılsız salgın söylentileri velileri eczanelere yönlendirirken, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Etem Pişkin'den paniği dindirecek kritik uyarılar geldi.
Veliler aşı peşine düştü, Valilik iddialara nokta koydu
Yüksek ateş ve baş ağrısı gibi semptomlarla hastaneye başvuran ortaokul öğrencisinin menenjit ön tanısıyla yoğun bakıma alınması üzerine, İl Sağlık Müdürlüğü ekiplerince temaslı kişilere yönelik koruyucu antibiyotik tedavisi başlatıldı. Bu durumun kamuoyunda "hastalık yayılıyor" şeklinde yorumlanması büyük bir tedirginlik yarattı. Kimi aileler çocuklarını okula göndermeme kararı alırken, kimileri de aşı temin edebilmek için eczanelerde kuyruklar oluşturdu. Artan bilgi kirliliği üzerine Zonguldak Valiliği bir duyuru yayımlayarak kentte ikinci bir vakanın olmadığını ve salgın tehlikesi bulunmadığını açıkladı.
"Salgından bahsetmek çok doğru değil"
Menenjit şüphesiyle yoğun bakımda yatan öğrencinin tedavi sürecini yöneten Prof. Dr. İbrahim Etem Pişkin, kentteki asılsız iddialara yanıt verdi. Hastaneye yönlendirilen birçok şüpheli vakaya rağmen teşhis konulan başka bir hasta olmadığını belirten Prof. Dr. Pişkin, şu ifadeleri kullandı:
"Bugün bu açıklamayı yoğun bakımımızda yatan menenjit şüpheli bir hastadan dolayı yapmaktayız. Zonguldak ve çevresinde bu dönemde menenjit vakalarının arttığına dair birçok yazı, haber ve çeşitli konuşmalar olmakta. Bu aslında tek bir vakamız var menenjit şüpheli. Baş ağrısı, kusma, ateş ve vücudundaki döküntü şikâyetiyle bize başvurdu bu hastamız. Menenjit ön tanısıyla bu hastamızı tedavi altına aldık. Hala tedavisi çocuk yoğun bakım servisimizde sürmekte. Bununla beraber birçok bize menenjit şüpheli vakalar bize gönderilmesine rağmen tespit ettiğimiz başka bir menenjit vakası mevcut değil. Şu anda Zonguldak ve çevresinde bir salgından bahsetmek çok doğru değil. O yüzden velilerin, halkımızın menenjit salgını varmış gibi korkmalarına endişe etmelerine çok gerek yok. Şu anda münferit tek bir vaka mevcut. Bu vaka da tedavisi sürüyor."
Hastalığın ölümcül seyredebileceğine ve kalıcı sekeller bırakabileceğine dikkat çeken Pişkin, belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini vurguladı:
"Menenjitten çok korktuğumuz bir hastalık. Ölümcül seyredebiliyor. Çeşitli sekeller bırakabiliyor. Sağırlık, zeka geriliği yapabiliyor o yüzden bizim her zaman çekindiğimiz ve korktuğumuz bir hastalık. Aslında ülkemizde menenjit yapan üç tane ana mikrop var. Bu üç ana mikrobun iki tanesinde devlet tarafından aşı yapıldığı için artık bunları hemen hemen hiç görmüyoruz. Meningokok dediğimiz diğer mikroba karşı ülkemizde rutin aşılama programı içerisinde yer almadığı için vakalar görülebilmekte. Bu mikrobun da bir aşısı mevcut. Ülkemizde bu aşıyı vatandaşlarımız özel olarak temin edebiliyorlar. Menenjit bizim beynimizi tutan bir hastalık olarak karşımıza çıkıyor. Merak edebilirsiniz bu hastalığı nasıl anlayacağız, baş ağrısı, bulantı kusma ve ateş üçlüsü bir arada olduğunda bu hastalığı aklımıza getirmemiz lazım. Doktorlar tarafından mutlaka çocuğumuzun değerlendirilmesi gerekiyor. Eğer beraberinde bu üçlü bulgularla beraber döküntü ve bilincinde değişiklik oluyorsa çocukların menenjitten çok fazla şüphelenmek gerekiyor. Mutlaka bunun tanısını koymak için belinden su almak gerekiyor. Bazen hastalarımız belinden su aldırmak istemiyorlar. Ama bu tanıyı koymak için şart ve herhangi belirgin bir sıkıntı yaratan durum değil. O yüzden menenjit şüphesi olan vakaların hızlıca doktora başvurmalarında ve doktor muayenesinde geçmelerinde fayda var."
Menenjitin koronavirüs gibi hızla yayılmadığının altını çizen Pişkin, riskli yaş grupları ve antibiyotik kullanımı hakkında şu bilgileri paylaştı:
"Zaten eğer yakın temaslı olmadığınız müddetçe menenjit vakasıyla sizin menenjit olma olasılığınız çok düşük. Özellikle adolesan ve ergen gruptan daha çok korkuyoruz. Bu yaş grubunda meningokok mikrobunun taşıyıcılığı çok daha fazla gözüküyor. O yüzden bu grupta daha sık karşımıza çıkan bir hastalık. Ama taşıyıcı demek hasta demek değil. Bunların çoğunluğu hastalık yapmıyor. Salgın yaptığı zaman özellikle aynı sınıfta, aynı evde uzun süre çok beraber yaşayan insanlarda bulaş görülüyor. Öksürmekle, hapşırmakla, sekresyonlarla bulaşabilen bir hastalık ama bir influenza, bir covid gibi çok çabuk bulaşabilen bir hastalık değil. Daha uzun süreli temaslar lazım. Eğer menenjit vakası tespit ettiğimizde yakın temaslıların menenjit olmalarını engellemek için o kişilere antibiyotik tedavisi öneriyoruz. Özellikle meningokok mikrobundan şüphelendiğimizde. Bu antibiyotikleri aldığında hastalık olma olasılıkları azalıyor. Ama buradan sakın şöyle bir sonuç çıkmasın. Sanki artık herkes antibiyotik kullansın, bütün okula antibiyotik verelim. Böyle bir durum değil. Sadece yakın temaslılara ve bu hastayla ilgilenen doktor ve hemşirelere yakın temaslı kişilere bu antibiyotiği öneriyoruz. Asıl bunun koruyucu kısmı aşılar."
Kamuoyundaki aşı telaşına da değinen uzman isim, bebeklik döneminde aşılarını tamamlayanların şu anki tabloda tekrar aşı olmasına gerek olmadığını ifade etti:
"Bu dönemde tabi böyle menenjit vakaları görüldüğünde hemen bütün halkımızın anne babaların aklına çocuğuma aşı yaptırayım diye sorular geliyor. Bolca sorular karşımıza çıkıyor. Öncelikle salgın durumları dışında herhangi bir salgın sıkıntı olmadığında daha önce bebeklik çağında bu menenjit menigokok aşılarını yaptıranların tekrar aşılarını yaptıranların tekrar aşı olmasına çok gerek yok. Ama eğer bir salgın durumunda ki bizde şu anda salgın yok. Bir salgın durumunda daha önce aşı olanların tek doz hatırlatma dozları yapılabilir. Bunun dışında özellikle adolesan ve ergenlik dönemlerinde özellikle 12-18 yaş grup aralığında çocuklar daha riskli ve bu hastalıklara yakalanma olasılıkları daha fazla. Özellikle ergenlerin daha önce aşılanmadıysa aşılanmalarında fayda var."
Valilikten kamuoyunu rahatlatan duyuru
Sürecin başından itibaren şeffaf bir bilgilendirme yapan Zonguldak Valiliği, 8 Nisan tarihinde Merkez Gazi Mustafa Kemal Ortaokulu 8. sınıf öğrencisinin menenjit şüphesiyle hastaneye yatırıldığını açıklamıştı. Koruyucu tedbirlerin hızla alındığı belirtilen valilik açıklamasında, basına yansıyan abartılı iddiaların aksine "İkinci bir menenjit şüpheli vaka tespit edilmemiştir" denilerek yersiz paniğin önüne geçilmişti.
