Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu tarafından geçen yıl hayata geçirilen DepremBİS (Deprem Bilgi Sistemi) uygulaması geliştirildi. İnternet tabanlı ve interaktif olarak hizmet veren sistemde, Türkiye genelindeki fay hatları ve zemin yapısına ilişkin veriler ücretsiz olarak sorgulanabiliyor.
Sosyal sorumluluk projesi kapsamında deprembis.com.tr adresi üzerinden erişime açılan sistem, vatandaşların yaşadıkları bölgelerdeki deprem risklerine ilişkin bilgiye doğrudan ulaşabilmesini amaçlıyor. Güncellenen uygulamayla birlikte, fayların beklenen bir deprem üretmesi durumunda hangi bölgelerde ne düzeyde hasar oluşabileceği de harita üzerinde gösteriliyor.
Bilgiye erişimdeki boşluk hedef alındı
Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Türkiye’nin deprem gerçeğine rağmen vatandaşların yaşadıkları alanlarla ilgili yeterli bilgiye ulaşamadığını belirterek, vatandaşların fayların konumu, üretebileceği deprem büyüklüğü, zemin yapısı ve olası hasarlar konusunda açık kaynak bulmakta zorlandığını söyledi. Bu ihtiyacı gidermek amacıyla DepremBİS’in geliştirildiğini ifade etti.
Zemin ve fay sorgulaması birlikte yapılıyor
DepremBİS’te zemin ve fay sorgulamasının aynı sistem üzerinden yapılabildiği kaydedildi. Kullanıcılar, zemin sorgulama bölümünde yapıların bulunduğu noktaya tıklayarak zeminin dayanım ve sertlik durumunu inceleyebiliyor. Fay sorgulamasında ise her bir fayın üretebileceği deprem büyüklüğü ve bu depremin yer kabuğunda oluşturabileceği deplasmanlar görüntülenebiliyor.
Hasar dağılımı renklerle gösteriliyor
Sisteme eklenen yeni özellik kapsamında, fayların beklenen depremi üretmesi durumunda etkilenecek alanlar ve bu alanlardaki hasar seviyeleri hesaplandı. Harita üzerinde mavi renk sarsıntının hafif hissedileceği ve hasar beklenmeyen bölgeleri, sarı renk orta düzey hasar oluşabilecek alanları, kırmızı renk ise şiddetli sarsıntı ve ağır hasar beklenen bölgeleri gösteriyor.
50 fay hattı sisteme yüklendi
Yaklaşık 50 fay hattına ait hasar hesaplamalarının sisteme yüklendiği, bu fayların harita üzerinde turuncu renkle gösterildiği bilgisine ulaşıldı. Hesaplamaları süren fayların ise çalışmalar tamamlandıkça sisteme ekleneceği, renklerinin siyah renkten turuncuya döneceği ve tıklanabilir hale geleceği bildirildi.
Marmara için örnek sorgulama
Sistem üzerinden Marmara’nın güneyinde Gemlik’ten deniz içine uzandığı ve Bandırma yönünde devam ettiği değerlendirilen fay hattı incelendiğinde, bu fayın yaklaşık 7 büyüklüğü civarında bir deprem üretebileceği, depremin hangi bölgelerde hissedileceği ve hasar düzeylerinin harita üzerinde görülebildiği belirtildi.
DepremBİS platformunun tamamen ücretsiz olduğu, üye olan kullanıcıların Türkiye genelindeki fay hatlarını, zemin özelliklerini ve olası hasar seviyelerini çevrim içi olarak sorgulayabildiği kaydedildi.
