Dünya tarım emtia piyasalarında buğday fiyatları, arz tarafındaki endişelerin artmasıyla hareketli bir dönemden geçiyor. Özellikle Avrupa'daki önemli tarım bölgelerinde etkili olan şiddetli kuraklık, üretim beklentilerini olumsuz etkiliyor. Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların mahsul kalitesine zarar vermesi beklenirken, büyük üretici ülkelerde ekim alanlarının daralması da tedarik endişelerini artırıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) güncel raporları, dünya genelindeki toplam üretim tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar yapıldığını gösteriyor. Öte yandan, bazı okyanus ötesi ülkelerdeki zamanında yağan yağmurların verimlilik beklentilerini yükseltmesi, fiyatlardaki artışın şimdilik daha da agresifleşmesini engelliyor.
Karadeniz Koridorundaki Lojistik Kriz Arzı Tehdit Ediyor
Küresel buğday arzının önemli bir kısmını sağlayan bölgelerdeki çatışmaların liman altyapılarını hedef alması, sevkiyat hacmini ciddi şekilde düşürüyor. Üretici ülkeler ihracat tahminlerini aşağı çekerken, liman erişimindeki kısıtlamalar ve artan jeopolitik riskler, gübre gibi temel girdilerin maliyetini yükselterek çiftçileri olumsuz etkiliyor. Operasyonel tıkanıklıklar, sigorta primlerinin artmasına ve gemi bulmanın zorlaşmasına neden olarak sevkiyat zincirini yavaşlatıyor. Derin deniz terminallerinde bekleyen yüklerin güvenliği risk altına girerken, ihracatçıların alternatif kara veya deniz rotalarına yönelmesi lojistik maliyetleri önemli ölçüde artırıyor. Bu güvenlik endişeleri, yalnızca mevcut sevkiyatları aksatmakla kalmıyor; önümüzdeki aylarda Orta Doğu ve Kuzey Afrika gibi ithalata bağımlı pazarlara gönderilecek ürün miktarını da azaltıyor. Büyük finansal portföy yöneticileri, Karadeniz'deki bu fiziksel tıkanıklıkların orta vadede küresel gıda enflasyonunu yeniden tetikleyebileceği öngörüsüyle pozisyonlarını daha güvenli alanlara kaydırıyor.
Küresel piyasalardaki bu belirsizlik, yurt içinde de temkinli bir bekleyişe yol açıyor. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin ekmeklik buğday için belirlediği ton başına 16.500 TL'lik alım fiyatı taban oluşturmaya devam ederken, yerel ticaret merkezlerinde birinci sınıf ekmeklik kırmızı buğdayın kilogram fiyatı kalitesine göre 14,11 TL ile 17,03 TL arasında işlem görüyor. Yerel piyasalardaki işlem hacminin düşük olması, hem üreticilerin hem de un sanayicilerinin küresel arz dengesine ilişkin yeni verileri beklemesinden kaynaklanıyor.
