Ham petrol fiyatları, İsrail'in İran'ın 1 Ekim'deki balistik füze saldırısına misilleme olarak İran'ın petrol veya nükleer tesislerini hedef almaktan kaçındığı haberinin ardından Pazartesi günü Asya seansında kayıplarını azaltmadan önce yüzde 5'ten fazla düştü. İran devlet medyası petrol üretiminin normal şekilde devam ettiğini bildirdi.
Sınırlı askeri operasyon, Orta Doğu'da ham petrol arzında önemli bir kesintiye yol açabilecek potansiyel bir topyekûn savaşa ilişkin endişeleri hafifletti.
Londra'daki Pepertone'da Kıdemli Araştırma Stratejisti olan Michael Brown, "Bu gerçekten de nisan ayına benzer bir durum olabilir. Her iki taraf da bir dereceye kadar durumu kontrol altına alabildi ve gerginlik şimdi sadece kısa vadede bile olsa azalmaya başlayabilir," dedi.
"Eğer böyle olursa, ham petrolde fiyatlanan risk priminin azalması ve boğa piyasasının birkaç destek kaynağından birini kaybetmesi beklenebilir. Özellikle de talep görünümü hala oldukça kasvetli iken."
Brent Ocak kontratı yüzde 4,06 düşüşle varil başına 72,56 dolara gerilerken, West Texas Intermediate (WTI) Aralık kontratı yüzde 4,42 düşüşle TSİ 08:00'de varil başına 68,63 dolara geriledi. Her iki gösterge de 1 Ekim'den bu yana en düşük seviyelerine geriledi.
Ekonomik endişeler öncelikli
Petrol fiyatları yılın başından bu yana yükseliş ve düşüş faktörleri arasında dalgalanıyor. Çin'deki ekonomik yavaşlamayla birlikte zayıf talep görünümleri petrol piyasaları üzerinde baskı yaratırken, Orta Doğu'daki çatışmalar ekonomik endişeleri gölgede bırakarak fiyatlardaki düşüşü hafifletti.
Nisan ayında, İsrail ve Hamas arasındaki ateşkes görüşmelerinin ardından jeopolitik gerginliklerin geçici olarak azalmasıyla ham petrol fiyatları altı ayın en yüksek seviyelerinden keskin bir şekilde geriledi. İran'ın bu ayın başlarında İsrail'e düzenlediği füze saldırısı Orta Doğu'daki çatışmanın son tırmanışına işaret ederek petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
Şimdi, ekonomik faktörler bir kez daha ham petrol fiyatlarını yönlendiriyor. Hafta sonu Çin Ulusal İstatistik Bürosu'ndan gelen veriler, ülkenin eylül ayındaki sanayi kârının yıllık yüzde 27,1 oranında düştüğünü ve bunun pandemiden bu yana görülen en sert düşüş olduğunu ortaya koydu.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayınlanan bir raporda, petrol talebinin 2024 ve 2025 yıllarında, 2022 ve 2023 yıllarına kıyasla, özellikle Çin'in talebindeki düşüş nedeniyle, sadece yarı yarıya artmasının beklendiği belirtildi.
Raporda, "Çin, büyümedeki yavaşlamayı destekliyor ve 2023'te yaklaşık yüzde 70 olan küresel kazanımların hem bu yıl hem de gelecek yıl yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor," ifadelerine yer verildi.
OPEC üretimi artıracak
OPEC üye ülkeleri 2 Ekim'de bir araya gelerek aralık ayından itibaren üretimi artırma planlarını sürdürme konusunda anlaşmaya vardılar. Ancak örgüt, bazı üyelerin aşırı üretimi dengelemek için daha fazla kesinti yapmaları gerektiğini vurguladı.
Grup, üretimi günde 180.000 varil arttırmayı ve 2022 sonundan bu yana yürürlükte olan gönüllü kesintileri kademeli olarak gevşetmeyi planlıyor. OPEC+, üretimi günde toplam 5,9 milyon varil ya da küresel talebin yüzde 5,7'si oranında azaltıyor.
OPEC+ ayrıca bu ayın başlarında 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin petrol talebi tahminini aşağı yönlü revize ederek, 2024 yılında günlük 1,93 milyon varil artış öngörürken, bir önceki tahmin olan günlük 2,03 milyon varilden düşüş gösterdi.
Bu düşüş de Çin'in yeşil enerjiye geçişine bağlandı.
