Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), "Küresel Genç İstihdamı Eğilimleri 2026: Geleceğe Dönüş" raporunu yayımladı. Raporda 15-24 yaş grubunda 67 milyon gencin işsiz olduğu, ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) gençlerin oranının ise yüzde 20'ye ulaştığı bildirildi.
ILO, yavaşlayan ekonomik büyüme, yetersiz iş yaratımı, jeopolitik gerilimler ve teknolojik değişimin gençlerin işgücü piyasasına girişini zorlaştırdığını belirtti. 2023-2025 döneminde 11 alt bölgenin 8'inde genç işsizliğinin arttığı kaydedildi.
ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, gençlerin nitelikli istihdamın dışında kalmasının ülkelerin üretkenlik ve toplumsal uyumunu zayıflattığını söyledi. Houngbo, "İnsana yakışır iş bulamayan bir nesil, geleceğini güvenle inşa edemez." ifadesini kullandı.
Yüksek gelirli ülkelerde iş fırsatları azalıyor
Kuzey Amerika'da genç işsizliği 2023'te yüzde 8,3 seviyesindeyken 2025'te yüzde 9,8'e çıktı. Kuzey, Güney ve Batı Avrupa'da oran yüzde 15 düzeyinde sabit kaldı. Bölgedeki 29 ülkenin 20'si gençler için iş fırsatlarının zayıfladığını bildirdi.
Raporda gençler için geleneksel giriş noktası olan orta vasıflı işlerin daraldığı vurgulandı. Büro ve idari işler, hizmet ve satış, imalat ve bazı teknik mesleklerdeki gerilemenin gençlerin istikrarlı kariyer kurmasını zorlaştırdığı ifade edildi.
Gelişmekte olan ülkelerde kayıt dışılık yaygın
Gelişmekte olan ekonomilerde temel sorunun artan genç nüfusu karşılayacak kadar insana yakışır iş yaratılamaması olduğu belirtildi. Düşük işsizlik oranlarının gençlerin kayıt dışı ve güvencesiz işlere yönelmesini gizlediği kaydedildi.
Düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde 15-29 yaş arasındaki her 10 genç çalışandan yaklaşık 9'unun kayıt dışı çalıştığı bildirildi. Arap Devletleri ve Kuzey Afrika, genç işsizliğinin en yüksek olduğu bölgeler arasında yer aldı. 2025'te oranlar sırasıyla yüzde 26,2 ve yüzde 22,6 olarak gerçekleşti. Her iki bölgede de en az 3 gençten 1'inin NEET durumunda olduğu açıklandı.
Yapay zekâ işgücü piyasasını değiştiriyor
Rapora göre 15-29 yaş grubunun yaptığı işlerin yüzde 6,1'i yapay zekâ kaynaklı değişimlerden yüksek düzeyde etkilenebilecek mesleklerde bulunuyor. Bu işlerin ağırlıklı olarak sayıları azalan orta vasıflı, özellikle büro ve idari mesleklerle örtüştüğü belirtildi.
Buna karşılık bilim, sağlık ve mühendislik gibi teknik alanlara talebin arttığı kaydedildi. ILO, gençlerin değişen işgücü piyasasına uyum sağlayabilmesi için beceri geliştirme, yaşam boyu öğrenme ve sosyal korumaya yatırım yapılmasını istiyor.
ILO, Türkiye'ye ilişkin genç işgücü piyasası verilerini ülke profili üzerinden ayrıca yayımlıyor. Kurumun Türkiye çalışmalarında gençlerin işgücü piyasasına girişinde düşük ücretler, deneyim eksikliği ve kayıt dışı çalışma gibi sorunlara dikkat çekiliyor. Bu sorunların özellikle genç kadınlar ve beceri düzeyi düşük gençler açısından daha ağır yaşandığı belirtiliyor.
ILO'dan beş başlıkta çözüm önerisi
Raporda insan odaklı yapay zekâ yönetişimi, nitelikli eğitim ve çıraklık programlarına yatırım yapılması, özellikle genç kadınların işe geçişinin desteklenmesi ve sosyal korumanın yaygınlaştırılması öneriliyor. Ayrıca makroekonomik ve sektörel politikalarla daha fazla insana yakışır iş yaratılması çağrısı yapılıyor.
ILO'ya göre mesele yalnızca gençler için daha fazla iş yaratmak değil; bu işlerin güvence, insan onuruna yakışır çalışma koşulları ve başarılı bir yetişkinlik geçişi sunmasını sağlamak.
